Koornbeurs

Leiden

Projectdetails

Werkzaamheden

  • Bijzondere projecten
  • Restauratie

Opdrachtgever

  • Gemeente Leiden

Architect

  • Architektenburo Veldman/ Rietbroek/ Smit, Leiden

Restauratie Koornbeurs

Vanaf 1443 vond de handel in granen in Leiden plaats op de oude Koornbrug. In 1642 werd deze brede stenen brug vervangen door de huidige Koornbrug met drie bogen en chique natuurstenen fronten. Pas in 1825 kreeg de brug zijn twee beeldbepalende  koornbeursoverkappingen.

Een ontwerp van de toenmalige stadsarchitect Salomon van der Paauw. In 1978 ondergingen deze overkappingen een ingrijpende restauratie. Hierbij werden alle zuilen vervangen door nieuwe exemplaren, vond er een gedeeltelijke vernieuwing van de kapconstructies plaats, en kwam er een ander type leien dakbedekking op de daken (rechthoekige Maasdekking i.p.v. diagonale Rijndekking). In 2007 zijn de overkappingen weer aan groot onderhoud toe. Veel zuilen zijn van onderaf ingerot. Dit komt doordat de nieuwe zuilen van gelamineerd grenenhout in 1978 ‘koud’ op de ijzeren basis met betonvulling werden geplaatst - zonder aan de onderzijde te zijn behandeld tegen vocht. Bij de restauratie worden de aangetaste delen van de zuilen vervangen door nieuwe passtukken. Om te voorkomen dat onderin de holle zuilkernen verdampingsvocht
uit het hout condenseert op de ijzeren basissen met betonvulling
worden daar blokken foamglass verlijmd in het hout.

De bestaande dakgoten van de overkappingen zijn te ondiep en liggen deels op tegenschot als gevolg van het verplaatsen van de hemelwaterafvoeren bij de restauratie van 1978. Dit wordt verholpen door de goten, waar nodig, op afschot te brengen en aan de binnenzijde van een (van buitenaf onzichtbare) opstand te voorzien.
Na voltooiing van de herstelwerkzaamheden aan houtwerk, goten en dakbedekking krijgen de overkappingen een schilderbeurt waarbij de oorspronkelijke kleurstelling in ere wordt hersteld.
Bij elf van de houten zuilen wordt een deel van de zuilschacht vervangen door een nieuw zuildeel van gelamineerd oregon pine. Deze nieuwe passtukken variëren in hoogte van 25 tot 150
centimeter. Omdat elke zuil een iets andere diameter en verticale bolling (entasis) heeft is moet elk passtuk apart op maat worden gemaakt. Hiertoe worden in de werk plaats van BURGY 3 vierkante
‘zuilen’ met holle kern gemaakt die elk uit niet minder dan 34 verlijmde delen bestaan. BURGY rangschikt de te verlijmen delen zodanig dat bij wisselende vochtgehaltes minimale werking van het hout optreedt. De verlijming wordt volgens Komo-certifi cering, op basis van een proefstuk beoordeeld in het onderzoekslaboratorium van lijmfabrikant Maiburg in Duitsland. Daarna gaan de 3 vierkante ‘zuilen’ naar de fi rma Merkelbach in Lieshout die er, op aanwijzing van BURGY, op een speciale digitale draaibank 11 exacte replica’s van de te vervangen zuildelen uit draait. 
Lees meer in de nieuwsbrief