Image

Van de monumentale boerderij Laan en Berg in Wassenaar bleef na een verwoestende brand op 13 juni 2024 weinig meer over dan de buitenmuren van de bedrijfsruimte, de werkplaats en delen van het woonhuis. Beeldmateriaal van het interieur en exterieur ging grotendeels verloren, maar dankzij de aanwijzing als rijksmonument in 1974 en vooral een uitgebreid bouwkundig rapport uit 2021 is de oorspronkelijke toestand nog vrij nauwkeurig te reconstrueren. Dat rapport beschrijft de binnen- en buitenzijde van het complex, compleet met tekeningen en foto’s.

Image

Uit bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de boerderij in het eerste kwart van de zeventiende eeuw werd gebouwd. Woonhuis en stalgedeelte deelden één dak; onder het woonhuis lag een gedeeltelijke kelder en daarboven bevond zich een hoge zolder onder een rietgedekte dwarskap. Het bedrijfsgedeelte had een zadeldak met gesmoorde pannen en een overstek rondom. In de loop der tijd vonden diverse verbouwingen plaats, maar voor de huidige restauratie wordt uitgegaan van de gedocumenteerde staat uit 2021.

Image

Image

Eerste herstel: drogen, beschermen en veiligstellen

De werkzaamheden richten zich op het gehele casco en de binnenzijde van de bedrijfs- en werkruimte. Het interieur van het woonhuis is nog niet aan de orde. Alle ramen zijn inmiddels verwijderd. Volgens uitvoerder Joris kwamen daarbij originele kruiskozijnen tevoorschijn, naast een aantal schuifkozijnen die later zijn toegevoegd. De kozijnen worden tijdelijk opgeslagen om ze te beschermen tijdens de droog- en herstelwerkzaamheden.

Image

Image

Doordat het complex anderhalf jaar leegstond, is veel vocht het gebouw binnengekomen. “Het water liep langs de muren naar beneden,” zegt Joris. Om verdere schade te voorkomen worden nu smalle houten delen op de bovenste rand van het metselwerk vastgelijmd en met 90 centimeter lange draadeinden vastgezet. Die moeten de muren stabiliseren. “Hier overheen leggen we ter bescherming tijdelijk platen, die de muren de tijd geven om volledig te drogen.”

Image

Vooruitblik op de dakconstructie

Joris kijkt al uit naar de reconstructie van de kap. De spanten en gordingen zullen worden teruggebracht zoals ze vóór de brand waren. De bedrijfs- en werkruimte is zo breed dat de spanten door een gespecialiseerd bedrijf worden vervaardigd, maar de spanten van het woonhuis maakt het team zelf. Joris verheugt zich daar al op: “Dat wordt echt leuk. Ik wil daar met een paar leerlingen aan gaan werken.” Alle ramen worden, waar mogelijk met behoud van originele onderdelen, hersteld en voorzien van isolatieglas. Uiteindelijk wordt het volledige complex geïsoleerd en komt er een warmtepompinstallatie.

Image

Het project biedt een uitdagende en bijzondere restauratieklus voor Dennis, Friso, en Jeroen, die inmiddels weer aan een andere opdracht werken, en voor Ayoub, Jilles, Joris, Nick en Vincent.

PARTNER
Architect: Michiel Magis Architectuur & Ontwikkeling

Image