Image
oktober 2025
In de kelder van de Raad van State staat een bijzonder bouwwerk op zwenkwielen: een proefopstelling van een kozijn, ook wel een ‘mock-up’ genoemd. Hier wordt gewerkt aan de restauratie van het Binnenhof. Timmerman Peter is al ruim drie jaar betrokken bij dit bijzondere project. “Met een mock-up maken wij eigenlijk een idee visueel,” legt hij uit. “De architect tekent een ontwerp, en wij bouwen daar een model van op ware grootte. Zo wordt het ontwerp tastbaar – voor de architect, de opdrachtgever én voor onszelf.”
Gracht terug, licht erbij
Langs de Hofwegvleugel, dat onderdeel is van de Raad van State, komt straks een gracht terug, die uitloopt in de Hofvijver. De waterlijn wordt verlaagd, waardoor een deel van het souterrain zichtbaar wordt dat nu nog verborgen ligt. Om daar meer daglicht binnen te laten, wordt het souterrain dieper uitgegraven. Dat heeft ook gevolgen voor de kozijnen: die moeten lager worden dan voorheen.
Image
Oud met nieuw verbinden
Tussen de Mauritstoren en het Peterstrappenhuis bevindt zich het Stadhouderlijk kwartier, dat deel uitmaakt van het gebouwencomplex van de Eerste Kamer. In de loop der jaren is hier veel veranderd. Zo is in 1880 een deel van de buitenmuur tot vlak onder maaiveldniveau weggehakt en opnieuw opgetrokken. Als straks de waterlijn zakt, wordt dat oude metselwerk weer zichtbaar.
Image
“Dat hebben we in de mock-up laten zien,” vertelt Peter. “Aan beide zijden van het kozijn hebben we steenstrips geplaatst van oude bakstenen in Rijnformaat. Boven het kozijn hebben we juist nieuwere bakstenen toegepast. Op die manier krijg je een goed totaalbeeld van hoe het eruit komt te zien.”
Image
Er is ook een mock-up gemaakt van een kleiner kozijn met ontlastingsboog. Dit kozijn is bedoeld voor een kelder van de Hofwerkvleugel, die wat dieper is uitgegraven.
Image
Historie mag gezien worden
Het Binnenhof is in 800 jaar opgebouwd en telkens weer veranderd. Die gelaagde geschiedenis wordt niet weggewerkt. Integendeel. “Het is onmogelijk om te laten zien hoe het ‘vroeger’ precies was,” zegt Peter. “Dus laten we liever zien wat er in de loop van de tijd is gebeurd.” Daarom hebben de kelderramen bijvoorbeeld een eigentijds ontwerp gekregen – een bewuste keuze om het verschil tussen oud en nieuw zichtbaar te maken.
Image
Leren door te maken
De mock-ups zijn niet alleen handig om het eindresultaat te verbeelden, ze helpen ook tijdens het bouwen zelf. “Je merkt gaandeweg wat er wel en niet werkt,” legt Peter uit. “Een kozijn kun je bijvoorbeeld niet rechtstreeks op isolatiemateriaal bevestigen; het heeft houvast nodig. Dan zorgen we dat er voldoende grondhout aanwezig is om het stevig te kunnen plaatsen.”
Image
Slimme oplossingen
Ook op de begane grond worden modellen gebouwd. In de Besognekamer, grenzend aan de Hofvijver, komt een ombouw voor radiatoren. Die worden netjes weggewerkt, samen met de technische installaties. “We zorgen dat de ombouw makkelijk te demonteren is in geval van onderhoud,” legt Peter uit. Er is ook een model van een raamombouw met bankje. “Dat bankje moet open kunnen, dus bedenken wij een slimme manier waarop dat kan.”
Image
Een verdieping hoger staat weer een ander prachtig model: een kruisraam met kleine openslaande raampjes aan de onderkant. Ook dit model wordt besproken met architect en opdrachtgever.
Image
Passie voor perfectie
Peter geniet zichtbaar van zijn werk. “Ik hou het meest van detailwerk,” zegt hij. “Iets tot in de puntjes afwerken, daar word ik blij van. Als je iets moois maakt, verveelt het niet snel.”
En er staat alweer een nieuw project op de planning: “Binnenkort gaan we een mock-up maken van een dakkapel.”
Lees hier meer over het Binnenhof.
De renovatie van de gebouwen van de Raad van State en de Eerste Kamer aan het Binnenhof, in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf, wordt uitgevoerd in samenwerking met Heijmans en architectenbureaus BiermanHenket en Merk X.