Dakkapellen gerenoveerd

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Dakkapellen Binnenhof

mei 2026

“We hebben ze er allemaal afgetakeld en naar onze timmerfabriek gebracht”, zegt voorman Arjan. Hij is voor de gelegenheid naar Leiden gekomen om te vertellen over de renovatie van de dakkapellen van de Eerste Kamer op het Binnenhof.

Blikvangers op het dak

Tussen het Stadhouderlijk Kwartier en het Opperhof, en ook langs het Buitenhof in Den Haag, springen ze meteen in het oog: sierlijke dakkapelletjes in dubbele rijen op het dak. Slanke kapellen met puntige, loden dakjes, leien aan de zijkanten en een decoratieve loden ‘piron’ bovenop. Aan de kant van het Buitenhof zijn ze wat breder, aan de binnenplaats juist smaller. In totaal gaat het om zeventig stuks.

De kapellen bleken er slecht aan toe. Het hout was op veel plekken vermolmd en het lood gescheurd. Renoveren op het dak was geen optie. “Je kunt er moeilijk bij en je werkt in weer en wind”, zegt Arjan. “In de timmerfabriek kunnen we veel beter en nauwkeuriger werken.”

Van dak naar werkplaats

Het demonteren ging verrassend vlot. De kapellen lagen stevig vastgeschoven op de daksporen, maar waren slechts met een paar schroeven geborgd. Met een houten kruis, vastgetimmerd aan de achterkant, en metalen hijsogen bovenop zijn ze veilig naar beneden getakeld. Eenmaal beneden kregen ze een code, werden de leien en de loden pirons verwijderd en gingen ze op transport naar Leiden, waar chef timmerfabriek Gidion en timmerman Dennis klaarstonden om ze onder handen te nemen.

In de timmerfabriek zijn de kapellen volledig ontmanteld. Al het lood eraf en het hout kaal gemaakt. Zo werd pas echt duidelijk hoe slecht sommige onderdelen eraan toe waren. “We behouden wat nog goed is en vervangen wat echt nodig is”, legt Gidion uit. Samen met collega Dennis wordt per kapel bekeken wat de beste oplossing is. “We leggen de tekeningen die we toegestuurd krijgen ernaast. Vaak bedenken we dan zelf een goede oplossing voor een probleem. In dit geval besloten we een sponning, waar veel spijkergaatjes in zaten, uit te frezen en van een nieuw latje te voorzien, waar we lood omheen gevouwen hebben.”

Arjan merkt op dat het vak de afgelopen jaren is veranderd. Tegenwoordig worden de tekeningen digitaal gemaakt, met geavanceerde tekenprogramma’s, maar vroeger tekende je alles met de hand. Door zelf te tekenen leer je veel beter kijken en begrijpen hoe iets in elkaar zit. “Het zou mooi zijn als daar meer aandacht aan gegeven werd in de opleiding.”

Mock-ups

Geen enkele kapel is hetzelfde. Ze worden allemaal gerenoveerd. Een paar krijgen nieuwe kozijnen en nieuwe ramen en waar nodig ook een nieuw dakbeschot en een vernieuwde kap. De pirons blijven behouden. Het lood is nog goed. Ze worden opgefrist, scheuren worden hersteld, de decoratieve bladeren in model gebracht en spijkertjes afgedekt met een trotseerloodje tegen inregenen.

Voordat het echte werk begint, worden er eerst proefmodellen gemaakt. Zo kunnen de architect, de leimeester, de opdrachtgever en mensen van Monumentenzorg precies zien wat de bedoeling is. “Iedereen weet dan waar hij aan toe is”, zegt Gidion. “Als de mock-ups zijn goedgekeurd, proberen we het werk per object zo efficiënt mogelijk uit te voeren.”

Na de renovatie krijgen de kapellen een frisse verflaag. De eerste exemplaren zijn inmiddels teruggeplaatst op het Binnenhof, waar ze weer staan te stralen als vanouds.

Met dank aan

Arjan, Auke, Dennis, Maikel en Tycho (Binnenhof) & Dennis en Gidion (Timmerfabriek)