Gedenkbank weer terug in Scheveningen

Burgy Bouwbedrijf Gedenkbank Scheveningen

september 2026

Wat een geweldige kans deed zich voor! We kregen een niet alledaagse opdracht: het herstellen en terugplaatsen van een gedenkbank in de haven van Scheveningen. Geen groot en spectaculair project, maar wel een unieke klus waarbij meer kwam kijken dan je op het eerste gezicht zou denken.

Het is een 11 meter lange gemetselde bank, die werd ontworpen door de Scheveningse architect Cornelis van Duijne. Op de natuurstenen deksteen bovenop is de tekst gebeiteld: ‘In het jaar 1931 bij de opening van de Tweede Haven aan de gemeente geschonken door de bevolking van Scheveningen.’ De bank kreeg een prominente plek op het Noordelijk Havenhoofd, pal voor de bediencentrale van de Scheveningse Havens, met uitzicht over het water.

Hoewel de naam niet officieel is, werd de bank al snel ‘Lelybank’ genoemd, naar ingenieur Cornelis Lely. Die was verantwoordelijk voor de aanleg van de Eerste Haven van Scheveningen en natuurlijk vooral bekend van de Afsluitdijk.

Bijna 100 jaar later

Toen de bediencentrale in 2021 werd gesloopt om plaats te maken voor een nieuw, groter gebouw, moest de gedenkbank tijdelijk worden weggehaald. Na bijna honderd jaar in weer en wind was er wel de nodige schade ontstaan door al het zand en zout in de haven. Daarom is besloten de houten en natuurstenen onderdelen te behouden en het metselwerk helemaal te vernieuwen.

Om de bank mooi aan te laten sluiten bij de nieuwe bediencentrale, is gekozen voor dezelfde steensoort. Het metselwerk is grotendeels uitgevoerd in Vlaams verband. Vooraf bouwde de metselaar een proefmuurtje, zodat de opdrachtgever de steen, het metselwerk en de voegen kon beoordelen.

Voordat de bank kon worden opgebouwd, moest eerst een stevige fundering worden gelegd. Een extern bedrijf groef een flink stuk grond af, waarna bekisting en wapening werden aangebracht voor het storten van het beton. Pas daarna konden de profielen voor het metselwerk worden gesteld.

Herstel en plaatsing

De teakhouten zitting en rugleuning werden in onze timmerfabriek nagekeken. Op verschillende plaatsen hebben we het hout gerestaureerd door slechte delen weg te halen en nieuwe stukken in te lijmen. Daarbij proberen we de houtnerf altijd zo mooi mogelijk door te laten lopen, zodat de reparaties nauwelijks opvallen.

Tijdens de restauratie zagen we dat er in het verleden ook al eens aan de bank was gewerkt. Daarnaast bleek er brandschade op de zitting te zitten. Oude schroefgaten hebben we gedicht met houten proppen en daarna is het hout opnieuw in de lak gezet.

Eenmaal terug in Scheveningen hebben Wesley en Eelke de bank weer helemaal opgebouwd. Op de plaatsen waar geschroefd moest worden, hebben zij bewust opvallende messing schroeven gebruikt, als subtiele blikvangers. Boven op de rugleuning en onder de zitting hebben ze halfronde latten aangebracht.

Het hout wordt nog rondom afgekit om het te beschermen tegen het zand, zout en water. We hebben daarvoor een paar kleurproefjes gemaakt. We laten het uitvoeren door een gespecialiseerde kitter, “die dat nóg strakker kan dan wij,” zoals Eelke zei.

Oude foto’s

Op oude foto’s is te zien hoe de jeugd van Scheveningen bij de onthulling in 1931 samendromt op de bank. Jongens met petjes op en meisjes in klederdracht. Op een latere foto uit 1953, genomen tijdens de Watersnoodramp, staat de bank als enige object nog ongeschonden overeind tussen de brokstukken en het puin op de kade.

Nu staat de bank weer op zijn vertrouwde plek. Stevig, stoer en onverwoestbaar.

Een mooi project voor Eelke, Johan, Rian en Wesley.