Als je zware en grote onderdelen op of van een dak moet hijsen op een superdrukke locatie midden in een stad, kun je dat het beste op een heel rustig moment doen. Dat hebben wij dan ook gedaan op het stationsplein bij Gebouw De Oost in Amsterdam. De werkzaamheden zijn ’s nachts uitgevoerd.

Image

Wat was er aan de hand

Boven op het dak, aan de voorzijde van het gebouw, staan drie puntgeveltjes, ook wel Vlaamse gevels genoemd. We ontdekten dat het metselwerk van deze geveltjes was gaan buiken. Dat is geen goed teken. De topgevels helden over naar de straatzijde en de natuurstenen elementen waren verschoven.

In de nok van elk geveltje ligt een ingemetselde stalen dakbalk, en die waren gaan roesten. Door de roestvorming kan de omvang van de balken wel zes tot tien keer toenemen, waardoor ze het metselwerk kapotdrukken.

In totaal staan er zes van zulke geveltjes op het dak van De Oost: vijf aan de stationspleinzijde en één aan de perronzijde. Bij nader onderzoek bleek dat ze allemaal behandeld moesten worden.

Image

Wat hebben we gedaan

De natuurstenen bekleding bestaat uit drie elementen van elk 300 kg, met een nokstuk van zelfs 700 kg. Gelukkig hoefde alleen bij de middelste drie geveltjes de natuursteen verwijderd te worden.

Image

Slotboom uit Winterswijk haalde in totaal negen elementen op met een vrachtwagen en herstelde en bewerkte ze in hun eigen werkplaats. Daar werden gaten geboord en ankers geplaatst om het enorme gewicht veilig te kunnen verplaatsen. Hiervoor zijn vooraf berekeningen gemaakt door een gespecialiseerd bedrijf.

Image

Voordat de elementen werden verwijderd, maakte Burgy eerst mallen. Zo konden we er zeker van zijn dat de muurtjes straks exact de juiste maat zouden hebben en de elementen weer perfect zouden passen. De muren zijn opnieuw opgemetseld tegen de mallen en waterpas gemaakt: 2-steens, 40 cm dik. De roestende balkkoppen hebben we afgezaagd en uit de muur verwijderd. Daarna hebben we de stalen balken ondersteund met nieuwe, thermisch verzinkte stalen consoles. De balkkoppen liggen nu in de gevel, waardoor er geen schade meer kan ontstaan. 

Image

Met veel zorg hebben we de bestaande bakstenen verwijderd en schoongemaakt, zodat we ze opnieuw konden gebruiken. Uiteindelijk was dat mogelijk voor ongeveer 20% van de stenen. Omdat veel bakstenen beschadigd waren door het roestende staal, hebben we nieuwe stenen gezocht die goed passen bij het formaat en de kleur van het bestaande metselwerk.

Voor het hele proces hebben we een maand uitgetrokken, zodat we zeker wisten dat alle betrokken partijen hun werk konden afronden.

Image

Goed organiseren

Bij zo’n operatie komt veel kijken. Vergunningen moeten worden aangevraagd, er moeten goede afspraken worden gemaakt met de huurders in het gebouw en op het plein moeten versperringen en verkeersregelaars worden geregeld. Ook moesten een kraan en vrachtwagens worden ingehuurd. Sergei, Kevin, Maurice en Gijs hebben het hele proces begeleid.

Image

We plannen altijd een jokernacht in voor het geval er calamiteiten zijn. Bij een eerdere nachtsessie kwam dat goed van pas toen er storm opstak en we niet konden werken op de geplande datum. Deze keer hadden we de extra nacht gelukkig niet nodig. We zijn dan ook ontzettend blij dat het hele project zo voorspoedig is verlopen.

Image

Het verwijderen van de natuurstenen delen is overigens minder ingewikkeld dan het terugplaatsen ervan. Op de foto’s zien we het proces waarbij de elementen weer netjes op hun plek worden gehesen en gemonteerd.

Wil je meer weten over Gebouw De Oost? 

Lees dan hier meer over de restauratie van Gebouw De Oost.

Met dank aan

• Monks Stukadoors
• Smederij Meerkerk
• Schildersbedrijf BDS
• Ridder Skins for Buildings
• Rademaker Transport
• Slotboom Steenhouwers bv