Directievilla vm. SOL/Cereol Complex

Utrecht
Burgy Bouwbedrijf Lucas Projectleider
Meer weten?
Vraag het Lucas!
Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex Utrecht
Dit artikel delen
Facebook Twitter LinkedIn Email

Herbestemming directeursvilla Cereolfabriek Utrecht

In opdracht van de gemeente Utrecht restaureren we de directievilla van het voormalige SOL/Cereol complex, ontworpen door architect G. Ebbers. Het gehele complex kreeg in 2001 de status van rijksmonument. De fabriek was tot 2002 in gebruik. Na een periode van leegstand, verval en een brand kreeg de fabriek in 2014 een nieuwe bestemming. Sindsdien zijn er een kinderopvang, restaurant, ondernemers en wijkvoorzieningen gevestigd. Nu volgt de herbestemming van de directievilla naar wijkbureau. Hurenkamp Architecten maakte hiervoor de plannen. Een boeiend project voor Lucas, Roy, Rian, Rick, Mike, Koen en Maikel.


Opdrachtgever
Gemeente Utrecht
Architect
Hurenkamp Architecten

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

De directievilla is ontworpen in de begin 20ste eeuw, populaire Chaletstijl met mooie detaillering zoals bijvoorbeeld de fraai bewerkte einden van de boeidelen. Op het schilddak met wolfseinden liggen Tuile du Nord dakpannen. De goten worden gedragen door sierlijk vormgegeven klossen.

Na de bouw in 1908 is de directievilla een aantal keren verbouwd en uitgebreid. Een deel van deze uitbreidingen heeft geen cultuurhistorische waarde en wordt nu verwijderd. Verder wordt het pand ontdaan van alle niet-monumentale afwerkingen in het interieur. Vandaaruit kunnen we het casco van het door tand des tijds gehavende monument herstellen. We werken zoveel mogelijk circulair. Vloerdelen van begane grond worden bijvoorbeeld hergebruikt in het dakbeschot.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

Vocht is de grootste vijand 

Bij de restauratie/herbestemming van de directievilla komen onze vaklieden veel onverwachte zaken tegen. Soms leuk zoals de vondst van de historische staldeur naar wat ooit de paardenstal bij de villa was. Maar helaas ook vele schades door constructieve fouten van eerdere verbouwingen en als gevolg daarvan lekkages en houtrot. Zulke verrassingen zorgen voor vertragingen, maar nu het pand van nok tot kelder wordt gerestaureerd, kunnen al deze problemen gelukkig verholpen worden.

Naast herstel van het casco wordt het pand verduurzaamd. We gaan het pand isoleren en installaties als een warmte terugwin installatie en een warmtepomp plaatsen. Zo kan het pand van het gas af. Het is de kunst dit allemaal een goede plek te geven en het leidingwerk mooi weg te werken.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

Verduurzaming - voorzetwanden

Ter verduurzaming van het monument worden de buitengevels allemaal voorzien van voorzetwanden met daarin hoogwaardige PIR isolatie. Een groot gedeelte van het leidingwerk wordt in de vloeren weggewerkt. Op de begane grond onder de nieuwe broodjesvloer en in de zandcementdekvloer en op de eerste verdieping tussen de balklaag. Zo wordt de gevelisolatie nergens onderbroken, wat een gunstig effect heeft op de isolatiewaarde. De balkkopen blijven hierbij vrij gehouden van isolatiemateriaal om condensvorming en houtrot te voorkomen. De leidingen naar de wandcontactdozen worden in deze opzet niet in de wanden weggewerkt, maar op de voorzetwanden, in het zicht geplaatst. Hiervoor worden fraaie elektrabuizen en opbouw schakelmateriaal gebruikt.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

De begane grond is uitgegraven om diepte te creëren voor het aanbrengen van een broodjesvloer. Het pand, dat een bestemming krijgt als wijkbureau, wordt rolstoeltoegankelijk. Dat betekent dat de vloer op de begane grond één geheel wordt, en nergens wordt doorbroken door dorpels.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

Omdat de gebruiksfunctie van de directievilla bij de Cereolfabriek in Utrecht  gewijzigd is van wonen naar kantoor zijn op de verdieping de bestaande grenen vloerbalken versterkt door deze op te klampen met vuren houten balken. De nodige balkkoppen zijn vervangen in grenen hout, evenals hier en daar een gehele vloerbalk. De vloeren worden pas weer dichtgelegd zodra alle elektra, water en verwarmingsleidingen zijn aangelegd. Daarna kan het vloerpakket bestaande uit underlayment platen met daarop estrich vloerplaten en de afwerkingsvloer, geplaatst worden.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie en herbestemming directievilla Cereolfabriek Utrecht

Constructief herstel kap

Op de verdieping is bij een eerdere verbouwing ten behoeve van een dakkapel een spant weggezaagd. Deze dakkapel is verwijderd en het spant is gereconstrueerd naar voorbeeld van het spant dat aan de andere kant van de kap tevoorschijn is gekomen na het weghalen van een muur.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla Utrecht Nieuw spant

Het nieuwe spant

Dit historische spant had herstelwerk nodig doordat onderdelen door houtrot waren aangetast. Zowel het oude als het nieuw spant zijn versterkt omdat de gebruiksfunctie is gewijzigd en om de windbelasting, veroorzaakt door de omliggende, hogere nieuwbouw, aan te kunnen. In plaats van balken op de zijkanten van de spanten te plaatsen, zijn de versterkende balken subtiel op de spanten aangebracht. Zo valt de versterking nauwelijks op.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla Utrecht Hersteld en versterkt spant

Het oude spant, hersteld en versterkt

Vondst staldeur

Achter het metselwerk is een historische deur teruggevonden. Een gemetseld toogje midden op de muur en scheurtjes in het metselwerk verraadden al dat er iets aan de hand was. Bij een eerdere verbouwing is een muur midden voor de deur geplaatst, zonder fundering bleek bij het uitgraven ten behoeve van de aan te brengen broodjesvloer.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht Vondst Staldeur

Uit het bouwhistorisch onderzoek is te herleiden dat het om de staldeur moet gaan. In de villa was oorspronkelijk namelijk ook voorzien in een paardenstal. De staldeur wordt op zijn oorspronkelijke plek behouden en blijft in het zicht achter een glazen plaat.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht Vondst Staldeur

Vondst tegelvloer entreehal

In de gang bij de oorspronkelijke voordeur, die overigens na de verbouwing weer in gebruik wordt genomen als hoofdentree, is onder latere afwerkingslagen de originele tegelvloer teruggevonden. We hebben de latere afwerklagen laten onderzoeken op asbest, wat gelukkig niet is aangetroffen in de onderzochte monsters. Rick heeft met engelengeduld, anderhalve week lang voorzichtig de afwerklagen verwijderd. De historische tegels zijn in goede conditie. In het verleden is de trap in het entreehalletje van richting veranderd ten behoeve van een interne toegang tot de kelder. Daardoor mist een stukje tegelwerk. De tegelvloer wordt aangeheeld om het weer compleet te maken. Onze tegelzetter heeft nieuwe bijpassende tegels gevonden, die we op maat zagen omdat de nieuwere tegels groter zijn dan de oorspronkelijke tegels van het pand.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht Vondst Tegelvloer

Herstel weggebroken gevel

Het pand is verschillende keren uitgebouwd. Een van die uitbouwen, op de overzichtsfoto aan de rechterkant, is gesloopt en komt niet terug. De gevelopening wordt weer in lijn gebracht met de gemetselde toog in de gevel. Dat betekent dat links een stukje metselwerk wordt afgebroken en rechts een stukje metselwerk wordt aangeheeld. Er wordt een nieuw kozijn gemaakt, gedetailleerd naar bestaand.

Burgy Bouwbedrijf_Restauratie_Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht

Op de gevel is in het verleden een cementgebonden stuclaag aangebracht, die niet verwijderd kan worden. Cement stuc is keihard, als je het verwijdert ontstaat schade aan de onderliggende, historische bakstenen. Daarom wordt ervoor gekozen om de stuclaag te laten zitten en aan te helen. In de timmerfabriek wordt een nieuw kozijn naar de historische detaillering van de andere kozijnen in het pand gemaakt. De ramen zijn iets dikker geworden, zodat er voldoende ruimte is voor het plaatsen van de HR++ beglazing. Deze wijziging is nauwelijks zichtbaar. Werkvoorbereider Roy heeft het kozijn ingemeten en alle details getekend (en dat zijn er nogal wat).

Burgy Bouwbedrijf_Restauratie_Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht

De nieuw te plaatsen kozijnen, zijn uitgewerkt op basis van de originele details van het pand, zodat het beeld vanaf de buitenzijde gelijk blijf. Machinaal timmerman Gert verwerkt de gegevens in de cnc-machine om de onderdelen van het kozijn te frezen.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereol complex, Utrecht

Houten geveldelen en gevelbetimmering

De directievilla is gebouwd in chaletstijl met mooie houten gevelafwerkingen. De conditie leek goed genoeg om ze te schuren en te schilderen, maar bij het verwijderen van de dakpannen bleek op een aantal plekken het dakbeschot vanaf de bovenkant dusdanig te zijn aangetast door houtrot dat een deel van de ondergelegen balken en de kenmerkende houten delen tegen de gevel vervangen moeten worden. Hier en daar is de detaillering niet of nauwelijks meer herkenbaar. In de timmerfabriek worden alle benodigde onderdelen naar bestaand vervaardigd. Daarvoor worden onderdelen uitgenomen zoals bijvoorbeeld een gootklos.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla SOL/Cereolcomplex Utrecht Gevelbetimmering

Dakisolatie

Het wolfsdak van de directievilla was oorspronkelijk een sporenkap, waar een groot gedeelte nog niet voorzien was van dakbeschot. Hier keek je dus van binnenuit tegen de onderkant van de pannen aan. Omdat het dak geïsoleerd wordt aan de buitenzijde is het volledige dak voorzien van dakbeschot. Hiervoor gebruiken we de vloerdelen die afkomstig zijn van de uit de begane grond verwijderde vloer. Een mooie circulaire toepassing!

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla vm. Sol/Cereolcomplex Utrecht Dakherstel en isolatie

Het dakpakket bestaat uit het dakbeschot, een dampdichte folie, pir isolatieplaten van 80 mm dik, een dampopen folie, daarop tengels en panlatten en tot slot de dakpannen. Omdat het dakpakket dikker wordt, is een proef gedaan met de wijze waarop de dakpannen aansluiten op de goten. Als de laatste dakpan iets kan zakken/afhangen, loopt regenwater keurig weg in de goot. Deze oplossing is vanaf straatniveau onzichtbaar. Alle dakpannen worden geklonken, de goede exemplaren worden teruggeplaatst op het dak en daarna schoon gespoten.

Burgy Bouwbedrijf Restauratie Directievilla vm. Sol/Cereolcomplex Utrecht Dakherstel en isolatie

Partners

  • Sloopwerk: Van der Hoeven Milieu service B.V
  • W-installatie: BV Technisch Bureau Massier
  • E-installatie: Randstad Elektrotechniek B.V.

Ben je enthousiast geworden?

Bekijk dan hier de mogelijkheden voor een leerwerkplek, een stageplaats of een baan bij Burgy Bouwbedrijf: Werken en leren.